Biên soạn: Đội tư vấn Oracle NetSuite, S4 Consulting · Cập nhật: 27/10/2026
Khấu hao không được trừ là phần chi phí khấu hao đã ghi sổ kế toán nhưng không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, theo Điều 10 khoản 6 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Trường hợp gặp nhiều nhất là ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống có nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng/xe, ngoài ra còn tài sản không dùng cho sản xuất kinh doanh, không có hồ sơ sở hữu, trích vượt mức. Trên NetSuite, cách an toàn nhất là tách phần không được trừ ngay ở mỗi lần trích, thay vì dồn đến lúc quyết toán, và đó là cách S4 eSuite FAM xử lý.
Khấu hao không được trừ gồm những trường hợp nào theo Nghị định 320?
Nghị định 320/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 15/12/2025 hướng dẫn Luật Thuế TNDN 2025, liệt kê tại Điều 10 khoản 6 các khoản khấu hao tài sản cố định không được trừ. Bảng dưới đây tóm tắt từng trường hợp và dữ liệu cần có trên hệ thống để tách đúng.
| Trường hợp | Dữ liệu cần theo dõi trên thẻ tài sản |
|---|---|
| TSCĐ không dùng cho sản xuất kinh doanh | Mục đích sử dụng, bộ phận sử dụng |
| Không có hồ sơ chứng minh thuộc sở hữu (trừ thuê tài chính) | Chứng từ ghi tăng, hóa đơn, hợp đồng đính kèm |
| Không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách theo chế độ | Thẻ tài sản, sổ S21-DN, bút toán ghi tăng |
| Trích không đúng hoặc vượt mức quy định | Nhóm tài sản, khung thời gian, phương pháp |
| Tài sản đã khấu hao hết | Lũy kế, giá trị còn lại |
| Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, phần nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng/xe | Loại xe, số chỗ, mục đích kinh doanh, nguyên giá |
Ngoại lệ của trường hợp ô tô là xe dùng cho kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn, làm mẫu và lái thử. Cùng Điều 10, công cụ dụng cụ không đủ tiêu chuẩn tài sản cố định được phân bổ tối đa 3 năm.
Phần khấu hao ô tô vượt 1,6 tỷ đồng được tính thế nào?
Phần không được trừ bằng mức khấu hao kế toán nhân với tỷ lệ phần nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng trên tổng nguyên giá. Ví dụ minh họa: doanh nghiệp mua ô tô 7 chỗ phục vụ ban giám đốc, nguyên giá 2 tỷ đồng, khấu hao đường thẳng 8 năm (96 tháng).
- Mức trích kế toán mỗi tháng: 2.000.000.000 / 96 = 20.833.333 đồng (làm tròn đồng).
- Tỷ lệ không được trừ: phần vượt 0,4 tỷ chia cho nguyên giá 2,0 tỷ = 20%.
- Phần không được trừ mỗi tháng: 20.833.333 x 0,4 / 2 = 4.166.667 đồng.
- Phần được trừ mỗi tháng: 20.833.333 trừ 4.166.667, còn 16.666.666 đồng.
- Cả năm (12 tháng tròn): khấu hao kế toán 250.000.000 đồng, trong đó 50.000.000 đồng không được trừ và 200.000.000 đồng được trừ.
Nếu xe đưa vào sử dụng giữa tháng, tháng đầu được tính theo số ngày thực tế, và tỷ lệ 20% áp lên số trích của tháng đó. Ví dụ xe tăng ngày 20/11 (tháng 30 ngày), số trích tháng 11 là 20.833.333 x 11/30 = 7.638.889 đồng, phần không được trừ là 1.527.778 đồng. Số tròn đồng ở từng tháng cần khớp với tổng cả năm khi lập tờ khai, nên tách theo từng lần trích giúp kế toán không phải tính ngược.
Tách phần không được trừ ngay khi trích
Phần được trừ tính ở mỗi lần trích, bảng chênh lệch khấu hao kế toán và thuế sẵn cho quyết toán TNDN.
Sổ thuế thay thế của phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite xử lý khoản này đến đâu?
Phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite có Alternate Methods: một tài sản có thể gắn thêm phương pháp khấu hao khác cho sổ thuế, chạy song song với phương pháp kế toán, và phương pháp có thể định nghĩa bằng công thức. Đây là cơ chế mạnh cho các nước có khấu hao thuế khác hẳn khấu hao kế toán.
Với Việt Nam, khấu hao thuế thường không phải một phương pháp khác, mà là chính mức trích kế toán trừ đi một phần theo điều kiện: trần 1,6 tỷ cho một số loại xe, có hồ sơ hay không, có dùng cho sản xuất kinh doanh hay không, trích có vượt khung hay không. Những điều kiện này không có sẵn dưới dạng quy tắc trong phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite, nên doanh nghiệp phải dựng công thức riêng cho từng trường hợp hoặc lập bảng Excel ngoài hệ thống để điều chỉnh khi quyết toán. Khi tài sản đổi mục đích sử dụng, tạm dừng hay sửa chữa nâng cấp giữa năm, bảng ngoài hệ thống rất dễ lệch với sổ cái.
S4 eSuite FAM tách phần không được trừ ở bước nào?
S4 eSuite FAM tính phần được trừ ngay ở mỗi lần trích khấu hao và hiển thị trong màn hình xem trước, trước khi ghi sổ. Kế toán thấy cùng lúc số ngày tính, số trích, phần được trừ và phân bổ theo tài khoản chi phí.
Các khoản không được trừ được phân loại theo đúng các trường hợp của Nghị định 320: ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống phần nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng/xe, tài sản không dùng cho sản xuất kinh doanh, tài sản không có hồ sơ, trích vượt khung, và tạm dừng quá thời hạn. Lịch khấu hao theo ngày của từng thẻ có cột phần được trừ và lũy kế; bảng chênh lệch khấu hao kế toán và thuế tổng hợp toàn bộ để làm căn cứ điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế khi quyết toán. Cách khai báo và tính khấu hao chi tiết có tại trang S4 eSuite FAM for NetSuite.
Hồ sơ tài sản và tạm dừng trích ảnh hưởng thế nào đến chi phí được trừ?
Hồ sơ ghi tăng và trạng thái sử dụng là hai yếu tố quyết định một khoản khấu hao có được trừ hay không, ngay cả khi số trích hoàn toàn đúng về mặt kế toán. Một tài sản thiếu hóa đơn, hợp đồng hay biên bản giao nhận có thể bị loại toàn bộ chi phí khấu hao khi thanh tra.
Vì vậy, thẻ tài sản nên lưu chứng từ ghi tăng, biên bản 01-TSCĐ và nguồn hình thành ngay từ đầu. Với tài sản ngừng sử dụng hoặc sửa chữa dài ngày, S4 eSuite FAM cho tạm dừng trích và theo dõi thời gian tạm dừng, để kế toán biết khi nào khoản trích không còn đáp ứng điều kiện được trừ. Tài sản thuộc quỹ phúc lợi hoặc quỹ phát triển khoa học và công nghệ ghi giảm quỹ (ví dụ 3533) thay vì vào chi phí, nên không phát sinh chênh lệch thuế.
Kế toán nên chuẩn bị gì trước kỳ quyết toán thuế TNDN?
Việc chuẩn bị tốt nhất là rà soát danh sách tài sản theo từng trường hợp không được trừ ngay trong quý IV, khi vẫn còn thời gian bổ sung hồ sơ và điều chỉnh thẻ. Danh sách việc cần làm:
- Lọc ô tô chở người: kiểm tra số chỗ, nguyên giá, mục đích kinh doanh và đánh dấu xe thuộc diện ngoại lệ.
- Rà hồ sơ: đối chiếu chứng từ ghi tăng của tài sản mua trong năm, bổ sung hóa đơn, hợp đồng còn thiếu.
- Kiểm khung thời gian: so thời gian trích với khung Phụ lục I Thông tư 45, chú ý tài sản đã đổi thời gian.
- Đối chiếu sổ cái: bảo đảm số dư 211x, 214x khớp với sổ tài sản trước khi lập bảng chênh lệch.
Chênh lệch kế toán và thuế cũng là chủ đề được nhắc đến trong định hướng sửa đổi Thông tư 45, xem thêm bài dự thảo thay thế Thông tư 45. Khi bút toán và sổ cái đã theo VAS bằng gói bản địa hóa không sửa sổ cái, bảng chênh lệch thuế từ phân hệ tài sản sẽ dùng cùng nguồn số liệu. Nếu cần rà soát cấu hình hiện tại, bạn có thể liên hệ S4 Consulting hoặc tìm hiểu gói bản địa hóa kế toán NetSuite.
Câu hỏi thường gặp
Ô tô bao nhiêu chỗ thì bị giới hạn 1,6 tỷ khi tính khấu hao được trừ?
Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, trừ xe dùng cho kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn, làm mẫu và lái thử.
Ô tô 2 tỷ khấu hao 8 năm thì phần không được trừ mỗi tháng là bao nhiêu?
Mức trích 20.833.333 đồng/tháng, phần không được trừ là 20.833.333 x 0,4/2 = 4.166.667 đồng/tháng (ví dụ minh họa).
Tài sản đã khấu hao hết mà vẫn trích tiếp thì sao?
Theo Nghị định 320/2025, khấu hao của tài sản đã khấu hao hết không được tính vào chi phí được trừ.
Phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite có sổ thuế riêng không?
Có. Phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite có Alternate Methods cho sổ thuế, nhưng không có sẵn các quy tắc tách khấu hao không được trừ theo Nghị định 320.
Công cụ dụng cụ không đủ tiêu chuẩn TSCĐ được phân bổ tối đa bao lâu?
Tối đa 3 năm theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Nguồn tham khảo
- Thư viện Pháp luật - Khấu hao TSCĐ không được trừ khi tính thuế TNDN theo Nghị định 320/2025
- Thư viện Pháp luật - Thông tư 45/2013/TT-BTC về khấu hao tài sản cố định và các văn bản sửa đổi
- Oracle NetSuite Help - Creating Alternate Methods (Tax Depreciation Methods)
- Oracle NetSuite Help - Creating a New Depreciation Method